Google pozwala szkołom wyłączyć funkcje sztucznej inteligencji dla uczniów, ale nie w wyszukiwarce. Szkoła, która nie chce podsumowań AI Overviews, ma stracić dostęp do Google Search w ogóle. Decyzja wywołała sprzeciw rodziców, części nauczycieli i polityków w USA.

Na czym polega spór

Usługi Google to dla milionów uczniów w USA coś więcej niż wyszukiwarka. Na platformie szkoły udostępniają dokumenty, a uczniowie oddają prace domowe. Firma zapowiedziała w tym miesiącu, że chce, by AI stało się częścią tego środowiska. Jednocześnie dała szkołom możliwość wyłączenia części funkcji AI.

Problem w tym, że dotyczy to nie wszystkiego. Okręgi takie jak Los Angeles Unified, Seattle Public Schools i szkoły publiczne w Nowym Jorku zgodziły się niedawno na zakaz AI w klasach. Google nie poszło jednak na ustępstwa w kwestii AI Overviews. Dla nauczycieli brak możliwości „wygooglowania” czegoś byłby poważnym utrudnieniem, co przyznają nawet zwolennicy ograniczania technologii w szkołach.

Burmistrz Nowego Jorku Zohran Mamdani napisał na X, że Google używa swojej monopolistycznej pozycji, by wymusić AI w publicznych szkołach. Senator Ed Markey z Massachusetts wysłał do szefa firmy list z żądaniem wycofania się z tej polityki. Jodi Carreon, matka z południowej Kalifornii i szefowa ruchu Schools Beyond Screens, mówi, że rodzice są bardzo źli. Najpierw ucieszyła ją wiadomość o możliwości wyłączenia AI, potem okazało się, że ma ona swoją cenę.

Skąd ta decyzja? Teoria byłej pracowniczki

Tracy Pizzo przez ponad dekadę pracowała w Google, głównie nad edukacją i etycznymi standardami AI. Firmę opuściła w 2022 roku. Przyznaje, że ruch Google ją zaskoczył, zwłaszcza że korzystanie z AI przez młodych jest dziś pod lupą.

Jej hipoteza dotyczy dwóch spraw sądowych w Waszyngtonie, które Google wygrało. Duzi wydawcy internetowi pozwali firmę na podstawie prawa antymonopolowego. Twierdzili, że AI Overviews szkodzi ich biznesowi, a kluczowe było przekonanie sądu, że to osobny produkt, a nie część wyszukiwarki. Sędzia uznał, że wyszukiwarka i AI tworzą zintegrowany produkt, i oddalił pozwy. Według Pizzo przycisk wyłączający AI tylko dla szkół byłby dowodem, że da się je rozdzielić, a to podważałoby wygraną w sądzie.

Google nie odpowiedziało na pytania NPR o związek z tymi sprawami. Odesłało do swojego komunikatu, w którym deklaruje, że chce dać liderom szkół kontrolę i pewność, by mogli stosować AI w klasach według własnego uznania. Eksperci od prawa antymonopolowego, których zapytał NPR, nie byli w pełni przekonani do tej teorii, ale jej nie odrzucili.

Zaufanie szkół pod znakiem zapytania

Narzędzie ma też złe oceny. Organizacja Common Sense Media, która bada, jak nastolatki korzystają z technologii, dała AI Overviews ocenę „niedopuszczalne ryzyko”. Zarzuciła mu m.in. niebezpieczne treści i podawanie fałszywych informacji. Dzień po ogłoszeniu zmian firma spotkała się z kolejną krytyką: rodzice z Karoliny Północnej pozwali ją w związku z działaniem chatbota Gemini na szkolnym Chromebooku ich 13-letniej córki.

Zaskoczeni są nawet wieloletni partnerzy. Hank Thiele, superintendent okręgu w stanie Illinois, współpracuje z Google Classroom od prawie dwóch dekad i nazywa firmę świetnym partnerem. Uważa jednak, że ta sytuacja mogła mocno nadwyrężyć zaufanie do niej w edukacji. Wierzy, że Google wysłucha opinii, ale uważa, że źle przekazało komunikat.

„Google powinno było po prostu powiedzieć: »nasza wina«” – ocenił Thiele.

Co to oznacza dla polskich szkół

Opisane zmiany dotyczą szkół w USA i z doniesień nie wynika, jak będą wyglądać w Europie. Warto jednak wiedzieć, że narzędzia Google, takie jak Classroom czy dokumenty online, są też obecne w wielu szkołach na świecie, więc podobne dylematy mogą się pojawić także u nas. Nie ma na razie informacji, by polskie placówki stanęły przed takim wyborem.

Dla rodziców i dyrekcji to sygnał, by sprawdzać, jakie funkcje AI są włączone w szkolnych kontach uczniów i kto o tym decyduje. Spór pokazuje też szerszy problem: gdy kilka usług jest powiązanych w jeden pakiet, rezygnacja z jednej funkcji może oznaczać utratę innej, potrzebnej na co dzień.

Źródło: NPR – „Why is Google cutting off Search from AI-free schools? Here are some theories”